Legenda o Złotej Kaczce to jedna z najbardziej znanych warszawskich opowieści ludowych, łącząca w sobie elementy magii, moralitetu i lokalnej historii. Jej akcja rozgrywa się w podziemiach Zamku Ostrogskich na warszawskim Powiślu, gdzie według podań w jeziorze mieszka zaklęta królewna w postaci złotej kaczki.
Treść legendy
Dawno temu w lochach Zamku Ostrogskich mieszkała zaklęta królewna w postaci złotej kaczki. Kto ją odnalazł i spełnił warunek, wydania sakiewki złota w jeden dzień wyłącznie na siebie mógł zostać bogaczem.
Młody szewczyk Lutek postanowił spróbować. Kupił ubrania, pojechał do karczmy i teatru, ale nie potrafił wydać wszystkiego. Gdy spotkał głodnego weterana, zlitował się i dał mu część dukatów. Złota Kaczka ukazała się i odebrała mu wszystko ponieważ nie dotrzymał warunku.
Choć znowu był biedny, wkrótce los Lutka odmienił się dzięki jego dobroci i pracy. Żył długo i szczęśliwie, a legenda o Złotej Kaczce przetrwała jako przestroga, że prawdziwe szczęście nie tkwi w bogactwie.
Symbolika i przesłanie
Legenda o Złotej Kaczce niesie ze sobą uniwersalne przesłanie o tym, że prawdziwe szczęście nie tkwi w bogactwie, lecz w uczciwej pracy i dobrym sercu. Próba, której poddany został Lutek, ukazuje, że altruizm i empatia są cenniejsze niż materialne dobra.
Wersje i adaptacje
Legenda doczekała się wielu wersji i adaptacji. Po raz pierwszy w wersji pisanej pojawiła się w 1830 roku w sztuce Jędrzeja Słowaczyńskiego pt. „Chłopiec studukatowy czyli Zaklęta w kaczkę księżniczka na Ordynackiém” . Motyw Złotej Kaczki pojawił się również w „Podaniach i Baśniach ludu” Romana Zmorskiego z 1852 roku. Wersje te różnią się szczegółami, ale zachowują główne przesłanie legendy.
Zamek Ostrogskich i pomnik Złotej Kaczki
Zamek Ostrogskich, związany z legendą, to barokowy pałac wzniesiony w XVII wieku na warszawskim Powiślu. Obecnie mieści się w nim Muzeum Fryderyka Chopina. Na placu przed zamkiem znajduje się pomnik Złotej Kaczki, przypominający o tej niezwykłej historii.
Legenda o Złotej Kaczce pozostaje ważnym elementem warszawskiego dziedzictwa kulturowego, przekazywanym z pokolenia na pokolenie. Jej przesłanie o wartości pracy i dobroci serca wciąż inspiruje i uczy kolejne generacje.
